Powrót do listy artykułów Aktualizowany: 2026-10-27
Zrównoważony rozwój w logistyce

Biodegradowalne kartony fasonowe jako krok w stronę redukcji plastiku

Ograniczanie plastiku w logistyce nie musi oznaczać rezygnacji z bezpieczeństwa transportowanych produktów. Dobrze zaprojektowane kartony fasonowe mogą zastępować część plastikowych opakowań i elementów zabezpieczających, jednocześnie usprawniając proces pakowania. Jak wykorzystać ich konstrukcję do zmniejszenia zużycia tworzyw sztucznych? Zagadnienie przybliżają eksperci ADAMS Packaging, wyjaśniając rolę opakowań tekturowych w zrównoważonej logistyce.

 

Biodegradowalne kartony fasonowe jako krok w stronę redukcji plastiku

 

Gdzie w procesach logistycznych można ograniczyć zużycie plastiku?

Tworzywa sztuczne pojawiają się na różnych etapach przygotowywania towarów do wysyłki. Folia bąbelkowa chroni delikatne przedmioty przed uderzeniami, poduszki powietrzne wypełniają puste przestrzenie w paczkach, a taśmy klejące zabezpieczają zamknięcia kartonów. Nie wszystkie te materiały są jednak niezbędne przy każdym rodzaju produktu.

Dobrym punktem wyjścia jest sprawdzenie, dlaczego firma stosuje poszczególne zabezpieczenia. Nadmiar wypełniaczy często wynika ze zbyt dużego opakowania, natomiast zużycie taśmy może być związane z konstrukcją wymagającą zaklejania klap. Zmiana sposobu pakowania pozwala w takich sytuacjach ograniczyć wykorzystanie tworzyw bez zwiększania ryzyka uszkodzenia towaru.

Trzeba przy tym odróżnić elementy zbędne od zabezpieczeń niezbędnych. Folia stretch stabilizująca ładunek na palecie pełni inną funkcję niż wypełniacz wewnątrz pudełka. Zastąpienie jednego materiału drugim wymaga więc sprawdzenia, czy nowe rozwiązanie zapewni podobny poziom ochrony.

 

Jak konstrukcja kartonu fasonowego pozwala ograniczyć plastik?

Kartony fasonowe powstają z wykrojów tektury, a ich kształt można dopasować do wymiarów i sposobu zabezpieczenia produktu. Charakterystyczne klapki, skrzydełka i elementy zatrzaskowe umożliwiają składanie oraz zamykanie wielu konstrukcji bez dodatkowej taśmy klejącej.

Takie rozwiązanie ogranicza zużycie materiałów potrzebnych do przygotowania przesyłki. Dobrze dopasowane opakowanie pozostawia też mniej pustej przestrzeni wokół produktu. W zależności od jego rodzaju można zastosować tekturowe przekładki lub wkładki stabilizujące, zamiast części plastikowych wypełniaczy.

Na znaczenie przemyślanej konstrukcji zwracają uwagę eksperci ADAMS Packaging. Firma od 1995 roku specjalizuje się w projektowaniu i produkcji opakowań z tektury falistej, w tym kartonów fasonowych. Dzięki możliwości dopasowania wymiarów, zamknięć oraz elementów stabilizujących zawartość takie opakowania mogą ograniczać zapotrzebowanie na plastikowe zabezpieczenia. Projekt uwzględnia przy tym specyfikę produktu i warunki jego transportu.

 

Biodegradowalność a recykling – co dzieje się z opakowaniem po użyciu?

Tektura falista jest materiałem wytwarzanym przede wszystkim z włókien papierniczych. Jej biodegradowalność wynika z możliwości rozkładu składników pochodzenia roślinnego przez mikroorganizmy. Nie oznacza to jednak, że każde gotowe opakowanie rozłoży się w dowolnych warunkach.

Znaczenie ma skład całego opakowania, w tym zastosowane powłoki, kleje i inne elementy. Materiały poprawiające odporność na wilgoć mogą wpływać na możliwość późniejszego przetwarzania tektury. Dlatego właściwości środowiskowych nie należy oceniać wyłącznie na podstawie surowca użytego do produkcji kartonu.

Warto rozróżnić trzy pojęcia:

  • Biodegradowalność – zdolność materiału do rozkładu biologicznego w określonych warunkach.
  • Kompostowalność – możliwość przetworzenia materiału w procesie kompostowania przy spełnieniu określonych wymagań.
  • Recykling – odzyskiwanie surowca z odpadów i wykorzystywanie go do wytwarzania nowych produktów.

Zużyte opakowania z tektury falistej, pozbawione problematycznych zanieczyszczeń i dodatków, można skierować do recyklingu. Odzyskane włókna papiernicze służą następnie do produkcji nowych materiałów. Takie podejście wspiera ponowne wykorzystanie surowców i ogranicza zapotrzebowanie na włókna pierwotne.

 

Czy kartony fasonowe zapewniają wystarczającą ochronę towaru?

Ograniczanie plastiku nie może prowadzić do częstszych uszkodzeń produktów. Dlatego przy projektowaniu kartonu fasonowego ważne są nie tylko jego wymiary, lecz także wytrzymałość tektury i sposób rozmieszczenia zawartości.

Dopasowane wkładki mogą ograniczać przemieszczanie się produktu wewnątrz opakowania. Wzmocnione ścianki lub konstrukcje z podwójnymi bokami poprawiają sztywność pudełka, choć rzeczywista odporność zależy od zastosowanego materiału i całego projektu.

Wymagania będą inne dla lekkich kosmetyków w sztywnych opakowaniach, a inne dla ciężkich części technicznych lub delikatnego szkła. W przypadku produktów podatnych na pęknięcia liczy się zdolność zabezpieczeń do tłumienia wstrząsów.

Osobnym wyzwaniem są towary wrażliwe na wilgoć. Zwykła tektura nie zastąpi szczelnej bariery ochronnej tam, gdzie wymagają jej właściwości produktu. Każda zmiana materiału opakowaniowego powinna więc zostać poprzedzona oceną warunków magazynowania i transportu oraz testami nowej konstrukcji.

 

Jak ograniczenie plastiku wpływa na organizację pakowania i transportu?

Zmiana konstrukcji pudełka może uprościć przygotowywanie zamówień. Gdy opakowanie zamyka się za pomocą zintegrowanych klapek, pracownik nie musi każdorazowo korzystać z dozownika taśmy. Dopasowane wkładki mogą z kolei ograniczyć liczbę osobnych materiałów zabezpieczających.

Przy dużej liczbie wysyłek takie zmiany wpływają na organizację stanowisk pakowania i gospodarkę materiałową. Mniejsza liczba rodzajów zabezpieczeń może oznaczać mniej zapasów do przechowywania oraz prostsze zaopatrywanie stanowisk pracy.

Na sprawność pakowania wpływa także sposób składania kartonów fasonowych. Prosta konstrukcja i intuicyjny system zamykania mogą ułatwiać przygotowywanie przesyłek, zwłaszcza przy dużej liczbie zamówień.

Wymiary gotowych przesyłek wpływają także na organizację transportu. Ograniczenie pustej przestrzeni wewnątrz kartonu pozwala lepiej wykorzystać powierzchnię palet i przestrzeń ładunkową pojazdów. Efekty takiej zmiany zależą jednak od rodzaju pakowanych produktów oraz sposobu ich rozmieszczenia podczas transportu.

 

Jak wdrożyć opakowania fasonowe ograniczające zużycie plastiku?

Zmianę warto rozpocząć od sprawdzenia obecnego sposobu pakowania. Dla wybranej grupy produktów należy ustalić, ile taśmy, folii i wypełniaczy zużywa się na przygotowanie jednej przesyłki. Taki punkt odniesienia pozwoli później zmierzyć efekt wdrożenia.

Następnie można przeanalizować możliwość zastosowania kartonu o mniejszych gabarytach, zamknięcia bez taśmy lub tekturowych elementów stabilizujących. Nie wszystkie zmiany trzeba wprowadzać jednocześnie. Łatwiej ocenić ich skuteczność na jednej, powtarzalnej grupie produktów.

Przed rozpoczęciem regularnego pakowania potrzebne są próby nowej konstrukcji. W zależności od rodzaju towaru mogą one obejmować testy upadku, wibracji, nacisku oraz sprawdzenie zachowania opakowania podczas transportu i składowania.

Po wdrożeniu należy porównać zużycie materiałów opakowaniowych, czas pakowania, liczbę uszkodzonych przesyłek i koszty całego procesu. Dopiero takie zestawienie pokaże, czy ograniczenie plastiku przyniosło korzyści bez pogorszenia bezpieczeństwa produktu. W ten sposób zrównoważony rozwój staje się mierzalnym usprawnieniem procesu logistycznego, a nie wyłącznie deklaracją środowiskową.

Źródło:
Materiał nadesłany do redakcji

Czytaj także